Vize Final Hesaplama

Vize final ortalaması nasıl hesaplanır?

Vize final ortalaması, her iki notun kendi ağırlığıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunur: en yaygın uygulamada ortalama = vize × 0,40 + final × 0,60. Örneğin vizeden 70, finalden 60 alan öğrencinin ortalaması 70 × 0,40 + 60 × 0,60 = 64 olur. Ağırlıklar üniversiteye ve derse göre değişebilir.

Türkiye'deki üniversitelerin büyük çoğunluğunda dönem içi sınavın (vize) ağırlığı %40, dönem sonu sınavının (final) ağırlığı %60'tır. Bununla birlikte bu oran bir kanun hükmü değildir; her üniversitenin senatosu kendi eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinde farklı bir dağılım belirleyebilir, hatta aynı üniversitede dersi veren öğretim üyesi ders izlencesinde (syllabus) ödev, proje ve quiz katkılarıyla farklı bir ağırlık seti ilan edebilir. Bu hesaplayıcıda vize ağırlığını %30 ile %60 arasında serbestçe ayarlayabilirsiniz; final ağırlığı otomatik olarak kalan yüzdedir.

Formül ve değişkenler

• Vize: Dönem içi (ara) sınav notu, 0–100 aralığında.
• Final: Dönem sonu sınav notu, 0–100 aralığında.
• VA (vize ağırlığı): Vizenin yüzdesel etkisi; yaygın değer %40.
• FA (final ağırlığı): 100 − VA; yaygın değer %60.
• Hedef: Ulaşmak istediğiniz ortalama; genellikle dersin geçme notu (50 veya 60).

İkinci formül, birinci formülün finale göre çözülmüş hâlidir ve "finalden kaç almalıyım?" sorusunu yanıtlar. Sonuç 100'ün üzerinde çıkarsa o vize notuyla hedefe ulaşmak matematiksel olarak imkânsızdır; 0'ın altında çıkarsa vize notu hedefi tek başına garanti ediyor demektir. Ancak dikkat: birçok üniversitede ortalamanız yeterli olsa bile finalden en az 50 (baraj notu) alma şartı vardır — barajın altındaki final notu, ortalamadan bağımsız olarak FF ile sonuçlanabilir.

Adım adım örnek hesaplama (2026)

2025–2026 bahar döneminde bir öğrencinin vize notu 70, final notu 60 ve dersin ağırlıkları %40 vize – %60 final olsun:

1. Vize katkısı: 70 × 40 ÷ 100 = 28 puan.
2. Final katkısı: 60 × 60 ÷ 100 = 36 puan.
3. Ortalama: 28 + 36 = 64. Yaygın harf ölçeğinde bu, DD (koşullu geçer) aralığına denk gelir; geçme notu 60 olan bir derste öğrenci geçmiş sayılır.

Tersine soru için ikinci bir örnek: vizeden 50 alan ve geçme notu 60 olan bir öğrenci, %40 vize ağırlığında finalden kaç almalıdır? Gereken final = (60 × 100 − 50 × 40) ÷ 60 = (6.000 − 2.000) ÷ 60 = 66,67. Final notları tam sayı verildiğinden öğrencinin finalden en az 67 alması gerekir. Aynı öğrenci 70 ortalamayı (CC) hedefliyorsa gereken final (70 × 100 − 2.000) ÷ 60 = 83,33, yani en az 84 olur.

Harf notu tablosu (yaygın 100'lük ölçek)

Aşağıdaki tablo Türkiye'de en sık kullanılan 100'lük harf ölçeğini gösterir. Katsayılar (4,00–0,00) YÖK'ün standart değerleridir; puan aralıkları ise üniversiteye göre değişir — kimi üniversitede DD aralığı 50–59, FF sınırı 39 olabilir. Bağıl değerlendirme uygulayan üniversitelerde harfler sınıf ortalamasına göre belirlendiğinden bu tablo yalnızca bir tahmindir:

* Koşullu geçer (DC, DD): Dersten tek başına geçilir sayılmaz; genellikle genel not ortalamasının (GANO) 2,00 ve üzerinde olması şartıyla geçerli kabul edilir. Tablo yaygın bir örnek ölçektir, kesin aralıklar için üniversitenizin yönetmeliğine bakın.

Bütünleme, baraj notu ve bağıl değerlendirme

Finalden başarısız olan veya finale giremeyen öğrenciler için çoğu üniversite bütünleme sınavı açar; bütünleme notu, hesaplamada final notunun yerine geçer ve aynı ağırlıkla çarpılır. Yani bu sayfadaki "Finalden Kaç Almalıyım?" modunu bütünleme için de aynen kullanabilirsiniz. Bağıl değerlendirme (çan eğrisi) uygulayan üniversitelerde ise ham ortalamanız sınıfın ortalaması ve standart sapmasıyla ölçeklenir: sınıf ortalamasının düşük olduğu bir derste 55 ham puan CC'ye dönüşebilirken, ortalamanın yüksek olduğu bir derste 65 ham puan DC'de kalabilir. Bu nedenle buradaki sonuçlar mutlak değerlendirme varsayımıyla üretilen tahminlerdir; resmi harf notunuz öğrenci bilgi sisteminde ilan edilen nottur.