OBP Hesaplama

OBP nasıl hesaplanır?

OBP, 100'lük sistemdeki lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla hesaplanır: diploma notu 85 olan adayın OBP'si 425'tir. En düşük diploma notu 50 kabul edildiği için OBP 250 ile 500 arasında değişir. Yerleştirme puanına eklenen katkı ise OBP'nin 0,12 katsayısıyla çarpımıdır ve 30–60 puan aralığındadır.

Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), üniversiteye yerleştirmede sınav puanının yanına eklenen ve lise başarısını ödüllendiren bileşendir. ÖSYM, diploma notunu MEB e-Okul sisteminden alır; diploma notu, 9–12. sınıf yıl sonu başarı puanlarının ortalamasından oluşur. 2013'ten bu yana okulun başarı sırası veya il/okul ortalaması gibi değişkenler kullanılmaz: dönüşüm doğrudan diploma notu × 5 şeklindedir, bu yüzden aynı diploma notuna sahip iki aday hangi liseden mezun olursa olsun aynı OBP'yi alır.

Formül ve değişkenler

• Diploma notu: Lise mezuniyet notu, 100'lük sistemde. 50'nin altındaki ve ÖSYM'ye bildirilmeyen notlar 50 olarak değerlendirilir.
• OBP: Ortaöğretim Başarı Puanı; alt sınır 250 (not 50), üst sınır 500 (not 100).
• 0,12 katsayısı: OBP'nin yerleştirme puanına eklenirken çarpıldığı standart katsayı; katkı 30–60 puan arasındadır.
• 0,06 katsayısı: Bir önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleşen adaylara uygulanan yarıya indirilmiş katsayı; ayrıca meslekî alan ek puanının da standart katsayısıdır.

Adım adım örnek hesaplama (2026)

2026-YKS'ye ilk kez giren ve diploma notu 85 olan bir aday için:

1. OBP: 85 × 5 = 425.
2. Yerleştirme katkısı: 425 × 0,12 = 51 puan.
3. Yerleştirme puanı: Adayın TYT sınav puanı 350 ise yerleştirme puanı 350 + 51 = 401 olur.
4. Kırpılma senaryosu: Aynı aday 2025-YKS'de bir programa yerleşmiş olsaydı katsayı 0,06'ya inerdi: katkı 425 × 0,06 = 25,5 puan, yani tam 25,5 puanlık bir kayıp.

Ters yönde bir örnek: hedefiniz 450 OBP ise gereken diploma notu 450 ÷ 5 = 90'dır. Bu OBP, ilk kez sınava giren bir adayın yerleştirme puanına 450 × 0,12 = 54 puan ekler.

Diploma notu → OBP dönüşüm tablosu (2026)

Aşağıdaki tablo, 2026-YKS Kılavuzu'ndaki (ÖSYM) katsayılarla diploma notunun OBP'ye ve yerleştirme puanı katkısına dönüşümünü gösterir:

Veri yılı: 2026 — Kaynak: 2026-YKS Kılavuzu, ÖSYM. Diploma notu 50'nin altında olan adaylar tabloda 50 satırına denk gelir.

OBP kırpılması: geçen yıl yerleşenlerde katsayı yarıya iner

2026-YKS Kılavuzu'na göre, 2025-YKS puanlarıyla bir yükseköğretim programına ÖSYM tarafından merkezî olarak yerleştirilen (ÖZYES dâhil, kayıt olsun veya olmasın) ya da üniversitelerin özel yetenek sınavı sonucu bir programa kayıt olan adayların OBP'sine uygulanacak katsayılar yarıya düşürülür: 0,12 → 0,06, meslekî alan ek puanında 0,06 → 0,03. Halk arasında "OBP kırpılması" denen uygulama budur; OBP'nin kendisi değil, çarpıldığı katsayı azalır. Kaybın büyüklüğü OBP'ye göre 15 ile 30 puan arasında değişir. Önemli bir istisna: 2025-YKS'de yerleştirildiği hâlde lise son sınıfta mezun olamadığı için kaydını yaptıramayan adayların katsayısı kırpılmaz. Özel yetenek tarafında ise yalnızca yerleşmek değil, fiilen kayıt olmak kırpılmaya yol açar.

Meslekî alan ek puanı ve sınavsız geçiş

Bir mesleğe yönelik program uygulayan ortaöğretim kurumu (meslek lisesi, teknik lise, imam hatip lisesi vb.) mezunları, kılavuzun ilgili tablolarında (Tablo 3A, 3B.1, 3C ve 3D) belirtilen ön lisans/lisans programlarını tercih ettiklerinde OBP'lerinin 0,06 ile çarpımı kadar ek puan alırlar. Dikkat: Tablo 3A ve 3B.1 kapsamındaki ek puanlar yalnızca 30.03.2012 tarihi ve öncesinde meslekî ortaöğretime kayıtlı olan adaylara uygulanır; bu tarihten sonra kayıt olanlar bu iki tablo için ek puan alamaz. Meslek lisesi mezunlarının meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş hakkı ise 2017'den itibaren kaldırılmıştır; bugün kılavuzda "sınavsız yerleştirme" yalnızca uluslararası bilim olimpiyatları ve TÜBİTAK proje yarışmalarında derece alan adaylar için tanımlıdır. Mezun adaylar için de OBP yeniden hesaplanmaz: diploma notu sabit olduğundan OBP yıllar içinde değişmez, değişebilecek tek şey yerleşme durumuna bağlı katsayıdır.